Bắt đầu công việc mới thường có giai đoạn để hai bên đánh giá mức độ phù hợp trước khi hợp tác lâu dài. Thời gian thử việc tối đa vì vậy là vấn đề người lao động và doanh nghiệp cần nắm để tránh thỏa thuận vượt giới hạn pháp luật.
Bộ luật Lao động quy định thời gian khác nhau tùy tính chất công việc. Hiểu đúng quy định còn giúp bảo đảm tiền lương sau thử việc.
Thời gian thử việc tối đa theo quy định hiện tại
Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 quy định thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận sẽ được căn cứ vào tính chất, mức độ phức tạp của công việc. Tuy nhiên, chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và không được vượt giới hạn luật định. Vì thế, Thời gian thử việc tối đa không phải con số doanh nghiệp có thể tùy ý ấn định.
Pháp luật chia thành bốn mức: 180 ngày, 60 ngày, 30 ngày và 06 ngày làm việc. Mốc 180 ngày chỉ dành cho công việc của người quản lý doanh nghiệp thuộc trường hợp luật quy định; không phải mọi chức danh có chữ “quản lý” đều được áp dụng sáu tháng.
Bộ luật cũng không áp dụng thử việc với người lao động ký hợp đồng lao động dưới 01 tháng. Khi đọc tin tức hôm nay về tuyển dụng, người lao động nên đối chiếu điều khoản với quy định pháp luật thay vì chỉ dựa vào thông lệ công ty.

Các mức Thời gian thử việc tối đa cho từng nhóm công việc
-
Nhóm công việc dành cho người quản lý doanh nghiệp được phép thỏa thuận thử việc nhưng không vượt quá 180 ngày.
-
Với vị trí đòi hỏi trình độ chuyên môn hoặc kỹ thuật từ cao đẳng trở lên, thời gian thử việc tối đa là 60 ngày.
-
Những công việc yêu cầu trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật hoặc nhân viên nghiệp vụ có thời hạn thử việc không quá 30 ngày.
-
Các công việc còn lại chỉ được thử việc tối đa 06 ngày làm việc.
-
Mỗi công việc chỉ được áp dụng một lần thử việc, không được lặp lại cho cùng vị trí.
-
Trường hợp ký hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng thì không áp dụng thử việc.
Doanh nghiệp có được kéo dài Thời gian thử việc tối đa không?
Doanh nghiệp và người lao động có thể thỏa thuận thời gian ngắn hơn nhưng không thể kéo dài vượt giới hạn áp dụng cho công việc. Khi áp dụng Thời gian thử việc tối đa, cần nhớ Thời hạn thử việc tối đa là giới hạn bắt buộc, không phải mốc để các bên tự điều chỉnh.
Ví dụ, vị trí chuyên môn yêu cầu trình độ đại học có thể thử việc 30, 45 hoặc 60 ngày, nhưng việc kéo thành 75 hay 90 ngày sẽ vượt mức luật định. Nếu đã thử việc một lần cho đúng công việc đó, doanh nghiệp cũng không được ký thêm đợt thử việc thứ hai chỉ vì muốn có thêm thời gian đánh giá.
Đổi tên chức danh trên giấy tờ nhưng giữ nguyên nhiệm vụ không nên được dùng để bắt đầu lại thử việc. Quản trị nhân sự đúng luật giúp giảm tranh chấp, hạn chế xử phạt và tạo môi trường công sở minh bạch với tiêu chí đánh giá rõ ràng.

Tiền lương trong Thời gian thử việc tối đa được tính thế nào?
Một thắc mắc phổ biến là Thử việc có được trả lương không. Điều 26 Bộ luật Lao động 2019 có quy định rõ tiền lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó. Doanh nghiệp vì thế không được yêu cầu người lao động làm thử không lương nếu quan hệ thực tế là thử việc.
Chẳng hạn, nếu mức lương của công việc là 12 triệu đồng mỗi tháng, mức lương thử việc theo tỷ lệ tối thiểu tương ứng là 10,2 triệu đồng nếu tính trên cùng kỳ trả lương. Hai bên có thể thỏa thuận mức cao hơn, kể cả hưởng 100% ngay từ đầu.
Nội dung thử việc nên thể hiện rõ công việc, địa điểm, thời gian, mức lương và các điều khoản chủ yếu. Ghi thêm tiêu chí đánh giá và thời điểm phản hồi sẽ giúp hai bên dễ theo dõi hơn.
Trong giai đoạn thử việc, cả người lao động và người sử dụng lao động đều có thể chủ động chấm dứt thỏa thuận thử việc bất cứ lúc nào mà không phải thực hiện nghĩa vụ báo trước hay bồi thường. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải thanh toán đầy đủ khoản tiền công tương ứng với số ngày người lao động đã thực tế làm việc theo mức lương đã thỏa thuận.

Kết thúc Thời gian thử việc tối đa cần làm gì?
Khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả cho người lao động. Nếu đạt yêu cầu và nội dung thử việc đã được ghi trong hợp đồng lao động, hai bên tiếp tục thực hiện hợp đồng đó. Nếu trước đó chỉ ký hợp đồng thử việc riêng, doanh nghiệp phải giao kết hợp đồng lao động khi người lao động đạt yêu cầu.
Nếu thử việc không đạt, quan hệ thử việc được chấm dứt theo quy định. Doanh nghiệp không nên để người lao động tiếp tục làm việc trong tình trạng chưa rõ kết quả sau khi Thời gian thử việc tối đa đã hết, bởi cách xử lý mập mờ dễ phát sinh tranh chấp về tiền lương và tình trạng hợp đồng.
Người lao động nên giữ thư mời nhận việc, hợp đồng, bảng chấm công, trao đổi về lương và thông báo kết quả. Doanh nghiệp nên phản hồi bằng văn bản để hồ sơ nhân sự rõ ràng nếu phát sinh bất đồng.

Vi phạm Thời gian thử việc tối đa bị xử phạt ra sao?
Theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP, người sử dụng lao động là cá nhân có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng nếu yêu cầu thử việc với người làm việc theo hợp đồng dưới 01 tháng hoặc không thông báo kết quả thử việc theo quy định.
Mức phạt từ 2 triệu đến 5 triệu đồng có thể áp dụng khi yêu cầu thử việc quá một lần cho một công việc, thử việc quá thời gian, trả lương thấp hơn 85% mức lương của công việc hoặc không giao kết hợp đồng lao động với người đã thử việc đạt yêu cầu trong trường hợp hai bên ký hợp đồng thử việc riêng.
Đối với tổ chức, mức phạt tiền thông thường bằng hai lần mức áp dụng cho cá nhân theo nguyên tắc của nghị định. Một số hành vi còn kèm biện pháp khắc phục như buộc trả đủ tiền lương của công việc hoặc buộc giao kết hợp đồng lao động. Tuân thủ Thời gian thử việc tối đa vì thế giúp doanh nghiệp tránh cả chi phí pháp lý lẫn rủi ro quản trị.
Lưu ý khi áp dụng Thời gian thử việc tối đa trong thực tế
Trước khi nhận việc, hai bên nên xác định chính xác chức danh, yêu cầu trình độ và nhóm thời gian tương ứng. Không nên mặc định “hai tháng thử việc” cho mọi vị trí, bởi có công việc chỉ được phép thử tối đa 30 ngày hoặc 06 ngày làm việc. Ngược lại, nhóm quản lý doanh nghiệp thuộc trường hợp luật định có thể có thời gian dài hơn.
Người lao động cần đọc kỹ điều khoản về ngày bắt đầu, ngày kết thúc, mức lương, tiêu chí đánh giá và loại hợp đồng đang ký. Nếu doanh nghiệp đề nghị kéo dài Thời gian thử việc tối đa, thử lại cùng công việc hoặc trả dưới mức tối thiểu, nên yêu cầu giải thích căn cứ và điều chỉnh thỏa thuận.
Doanh nghiệp nên chuẩn hóa biểu mẫu, lịch đánh giá và người chịu trách nhiệm thông báo kết quả. Bộ phận nhân sự cần kiểm tra văn bản đang có hiệu lực thay vì phụ thuộc vào mẫu cũ, qua đó bảo vệ doanh nghiệp và tạo trải nghiệm chuyên nghiệp cho nhân sự mới.
Xác định đúng nhóm công việc giúp doanh nghiệp chọn thời gian phù hợp hơn và đúng luật.

Tổng kết
Thời gian thử việc tối đa được xác định theo từng nhóm công việc với các mốc 180 ngày, 60 ngày, 30 ngày hoặc 06 ngày làm việc. Người lao động được bảo đảm lương thử việc ít nhất bằng 85% mức lương của công việc và chỉ thử một lần cho cùng vị trí. Hiểu quy định giúp hai bên giảm tranh chấp, xây dựng quan hệ minh bạch.
Để tìm hiểu thêm những thông tin hữu ích liên quan đến lao động, gia đình và đời sống, bạn có thể tham khảo thêm các nội dung được chia sẻ tại familiesandchildren.org.
